Als budgetcoach kom ik bij veel verschillende gezinnen over de vloer. Wat me keer op keer opvalt: ouders hebben het beste voor met hun kinderen, maar hebben zelden een bewuste strategie als het gaat om geld en financiële opvoeding. Een recente ervaring bracht me aan het denken en ik deel hem graag met jou.
Zonder zakgeld, maar ook zonder overzicht
Het gezin waar ik onlangs aan het werk was, had drie pubers thuis. De kinderen kregen geen vast zakgeld. Maar pa en ma stopten ze regelmatig 10 of 20 euro toe als ze iets leuks gingen doen. Klinkt redelijk, toch?
Totdat ik met de ouders doorrekende wat dit in de praktijk betekende. Zonder dat ze het van elkaar wisten, hadden ze diezelfde week al meer dan veertig euro aan hun kinderen gegeven, en dat in één week. In een zomervakantie van acht weken loopt dat flink op.
Dit is precies waarom ik in een eerder artikel schreef dat een kasboek, hoe ouderwets dat ook klinkt, nog altijd een krachtig middel is om inzicht te krijgen in je uitgaven. Zonder overzicht, geen grip.
Vaste afspraken als oplossing
Na dit gesprek maakten we samen een plan. Voortaan krijgen de kinderen een vast maandelijks zakgeld. Geen spontane tientjes meer als ze ergens naartoe gaan. Geen lunches die vader of moeder zomaar financieren.
Het idee is simpel maar krachtig: kinderen leren omgaan met een vast bedrag. Wat ze verdienen met een bijbaantje, is een welkome aanvulling maar geen vanzelfsprekendheid. Ze leren plannen, prioriteren en keuzes maken. Dat zijn vaardigheden die ze hun hele leven meenemen.
Kleedgeld: wel of geen extra?
Over kleedgeld waren we het minder snel eens. De moeder vond dat haar kinderen op dat vlak helemaal niet overdreven. En als haar zoon dure schoenen of een Ajax-shirt wil, moet hij dat zelf (mede) betalen. Klinkt verstandig.
Ik doe dat zelf ook. Ik stel een redelijk bedrag vast voor kleding, bij schoenen bijvoorbeeld 100 euro. Wil je iets duurdere, dan betaal je het verschil zelf. Zo leer je dat keuzes een prijs hebben.
Maar de vader stelde vervolgens een vraag die ik niet meer losliet:
“Wanneer is genoeg, genoeg? Moeten we het goed vinden dat onze kinderen altijd naar het hoogst bereikbare verlangen?”
Het dilemma van ‘altijd meer’
Het is een terechte vraag. Want wat leer je een kind eigenlijk, als je het altijd toestaat om jouw vastgestelde budget aan te vullen met eigen geld, voor die dure telefoon, die merkschoenen, die gaming-pc?
Aan de ene kant: het is hun geld, ze hebben het verdiend. Maar aan de andere kant: leer je ze zo niet dat ze altijd maar meer mogen verlangen? Dat ‘goed genoeg’ nooit goed genoeg is?
En wat gebeurt er als ze straks gaan studeren of op zichzelf wonen? Dan is er geen ouder meer die het basisbedrag aanvult. Als ze nooit hebben geleerd om binnen een budget te leven, kunnen ze dan wel rondkomen?
De vragen die dit bij mij oproept:
- Leren we kinderen budgetteren, of leren we ze creatief budget omzeilen?
- Is het aanvullen van een vastgesteld budget een goede les in zelfstandigheid, of kweken we daarmee consumptiegedrag?
- Worden kinderen gelukkiger van altijd het beste, of juist van leren omgaan met ‘goed genoeg’?
Mijn eigen reflectie
Dit gesprek heeft me ook persoonlijk aan het denken gezet. Ik laat mijn kinderen ook wel eens het verschil bijbetalen als ze iets duurdere willen dan mijn budget toelaat. Maar ik stel daarbij een maximum: ze mogen aanvullen, maar niet onbeperkt.
Toch vraag ik mezelf na dit gesprek af: zou ik ze niet meer dienen door ze simpelweg te leren leven met wat ik een redelijk bedrag vind? Zonder de optie om er altijd bovenuit te gaan?
Want misschien is tevreden zijn met ‘goed genoeg’ wel de meest waardevolle financiële les die je een kind kunt meegeven. Niet omdat je ze tekortdoet, maar omdat je ze leert dat geluk niet in een prijskaartje zit.
Praktische tips voor zakgeld en kleedgeld
- Spreek een vast maandelijks zakgeld af, passend bij de leeftijd en het gezinsbudget.
- Maak duidelijk wat wél en niet uit het zakgeld betaald wordt (cadeautjes, uitjes, extra kleding).
- Bepaal een redelijk basisbedrag voor kleding en schoenen, en laat kinderen het verschil zelf betalen als ze iets duurdere willen.
- Stel een maximum in voor wat kinderen mogen bijleggen, zo houd je grip.
- Praat regelmatig over geld: wat kost iets, wat is het waard, en wat zijn de gevolgen van keuzes?
- Geef het goede voorbeeld: laat zien hoe jij zelf keuzes maakt binnen een budget.
| Hulp nodig bij budgetteren als gezin?
Als budgetcoach help ik gezinnen om grip te krijgen op hun financiën — van zakgeld tot grote uitgaven. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek. * Neem contact op |
Meer lezen?